
Journal Magazine intervistë me republikanin shqiptar Nik Gjonaj: Flet për vendimin në Hagë dhe rolin e diasporës
Nik Gjonaj, sipërmarrës shqiptaro-amerikan nga Michigani . Foto: Nik Gjonaj
Në një kohë kur vendimi i Dhomave të Specializuara në Hagë ka shkaktuar debate të thella në Kosovë dhe në diasporë, Nik Gjonaj, sipërmarrës shqiptaro-amerikan nga Michigani dhe ish-kandidat për Ekzekutiv të Qarkut Oakland, flet hapur për reagimin e tij, për rëndësinë e dallimit mes përgjegjësisë individuale dhe legjitimitetit historik të UÇK-së, si dhe për atë se çfarë duhet të bëjë diaspora shqiptare në Uashington para afatit të njoftimit të apelit.
Gjonaj i lidhur nushtë me partinë republikane amerikane dhe ka një afërsinë të ngushtë me rrethin republikan, familjen Trump dhe figura të larta të kësaj administrate si Richard Grenell. Gjonaj gjatë fushatave dhe nismave të komunitetit shqiptaro-amerikan ka shërbyer për avancimin e çështjes shqiptare në Amerikë.
Në këtë intervistë për Journal Magazine, Gjonaj flet për rrugën e tij në politikën amerikane, për lidhjet me figura republikane, vendimin e Hagës ndaj Hashim Thaçit dhe për arsyet pse e konsideron anëtarësimin e Kosovës në NATO prioritet strategjik edhe më të rëndësishëm se integrimin evropian.
Journal Magazine: Për lexuesit që nuk ju njohin, cila është puna juaj në Shtetet e Bashkuara, dhe si u bë Kosova pjesë e jetës suaj publike?
Nik Gjonaj: Jam shqiptaro-amerikan, sipërmarrës dhe profesionist në fushën e sigurimeve komerciale në Michigan. Prej shumë vitesh jam i angazhuar edhe në jetën publike, politike dhe komunitare.
Në vitin 2024 kandidova për postin e Ekzekutivit të Qarkut Oakland, përballë një kandidati në detyrë, në një qark ku demokratët tradicionalisht kanë pasur mbështetje të fortë. Ishte kandidatura ime e parë për këtë post dhe, megjithëse kishte nga ata që mendonin se do të ishte e vështirë të arrinim edhe 25% të votave, fituam mbi 43%, me më shumë se 317 mijë vota.
Vendosa të kandidoj sepse besoj në shërbimin publik, në rëndësinë e përvojës nga sektori privat dhe në nevojën që qytetarët të kenë një udhëheqje që i dëgjon dhe i përfaqëson. Gjithashtu, dëshiroja të sillja një qasje tjetër ndaj drejtimit të qarkut.
Sa i përket Kosovës, ajo nuk u bë pjesë e jetës sime publike për arsye politike. Kosova dhe çështja shqiptare kanë qenë gjithmonë pjesë e identitetit tim.
Një nga gjërat që më jep më shumë kënaqësi është të ndihmoj shqiptarët e tjerë të kenë sukses, të krijoj lidhje dhe mundësi për ta dhe të kontribuoj në ruajtjen e kulturës sonë. Gjithmonë e kam parë veten si dikush që ndërton ura ndërmjet njerëzve, komunitetit dhe institucioneve.
Journal Magazine: Jeni aktiv me republikanët dhe jeni parë në evente pranë Richard Grenellit. Cilat prej atyre eventeve kanë rëndësi për punën tuaj profesionale dhe me Kosovën?
Nik Gjonaj: Prej vitesh jam i angazhuar në politikën republikane dhe kam marrë pjesë në takime dhe aktivitete së bashku me Richard Grenell dhe figura të tjera politike, në mbështetje të Presidentit Donald J. Trump dhe agjendës së tij.
Edhe pse nuk kemi ndonjë marrëdhënie të afërt personale, kemi marrë pjesë në diskutime publike që kanë përfshirë Kosovën, Shqipërinë, NATO-n dhe rolin e diasporës shqiptare.
Një nga çështjet që kam theksuar është se, ndërsa flasim vazhdimisht për integrimin e Kosovës në Bashkimin Evropian, nuk duhet të anashkalojmë atë që unë e konsideroj një prioritet edhe më të rëndësishëm strategjik: anëtarësimin në NATO dhe forcimin e aleancës me Shtetet e Bashkuara.
Integrimi evropian është i rëndësishëm, por siguria kombëtare dhe lidhja strategjike me Amerikën janë themelore për të ardhmen e Kosovës.
Për mua, rëndësia e këtyre aktiviteteve nuk qëndron te fotografitë me figura politike, por te pjesëmarrja në diskutime ku mund të ngrihen çështje me rëndësi për popullin tonë.
Mbështetja amerikane për Kosovën duhet të mbetet përtej dallimeve partiake.
Journal Magazine: Kur u lexua aktgjykimi më 16 shtator, cili ishte reagimi juaj i parë, dhe çfarë dëgjuat nga shqiptaro-amerikanët rreth jush?
Nik Gjonaj: Reagimi im i parë ishte zhgënjim dhe shqetësim i thellë, jo vetëm për ashpërsinë e dënimeve, por edhe për atë se çfarë ndikimi mund të kenë këto aktgjykime në mënyrën se si interpretohet historia e luftës çlirimtare të Kosovës.
Ushtria Çlirimtare e Kosovës lindi në një periudhë kur shqiptarët përballeshin me shtypje sistematike dhe dhunë nga regjimi i Millosheviqit. Ky realitet historik nuk duhet të harrohet apo të minimizohet.
Ajo që më shqetëson është se këto dënime mund të shfrytëzohen nga qarqe të caktuara politike dhe mediatike për të vënë në pikëpyetje vetë legjitimitetin e luftës çlirimtare të Kosovës. Për mua, kjo do të përbënte një padrejtësi të rëndë historike.
Në komunitetin shqiptaro-amerikan kam dëgjuar shqetësime të ngjashme për ashpërsinë e dënimeve dhe për pasojat që ato mund të kenë në perceptimin ndërkombëtar të historisë së Kosovës.
Natyrisht, mbrojtja e luftës çlirimtare nuk nënkupton mohimin e drejtësisë për viktimat. Por besoj se përgjegjësia individuale dhe legjitimiteti i luftës së një populli për liri janë dy çështje që duhet të dallohen qartë.
Journal Magazine: Në bisedën me David Perlleshin e quajtët dënimin 25-vjeçar të ashpër dhe të tepruar. A është kjo një lexim i aktgjykimit, i efektit të tij politik, apo i të dyjave?
Nik Gjonaj: I të dyjave, pa asnjë dyshim.
Kam rezerva serioze për ashpërsinë e këtyre dënimeve dhe besoj se procesi gjyqësor meriton shqyrtim të kujdesshëm, veçanërisht sa i përket proporcionalitetit, përgjegjësisë individuale dhe të drejtave të të akuzuarve.
Por shqetësimi im shkon përtej sallës së gjyqit.
Hashim Thaçi dhe ish-udhëheqësit e tjerë të UÇK-së kanë luajtur role të rëndësishme gjatë një prej periudhave më vendimtare të historisë së Kosovës. Shqetësimi im është se këto dënime mund të përdoren për të vënë në dyshim legjitimitetin e gjithë lëvizjes çlirimtare.
Ne duhet të bëjmë dallimin ndërmjet përgjegjësisë individuale për krime të vërtetuara dhe gjykimit të luftës së një populli të tërë për liri.
Unë e konsideroj të domosdoshme që procesi i apelit të shqyrtojë me kujdes argumentet juridike dhe kundërshtimet e mbrojtjes.
Për mua, kjo nuk është vetëm çështje e katër individëve. Është edhe çështje e mënyrës se si do të kuptohet dhe ruhet e vërteta historike e Kosovës, pa cenuar të drejtën e çdo viktime për drejtësi.
Journal Magazine: Z. Grenell e ka quajtur vendimin skandaloz dhe ka kërkuar prerjen e fondeve për gjykatën. Cilën pjesë të këtij qëndrimi e ndani, dhe cilën do ta thonit ndryshe?
Nik Gjonaj: E kuptoj reagimin e fortë të z. Grenell dhe ndaj shqetësimin e tij për mënyrën se si funksionojnë institucionet ndërkombëtare të drejtësisë dhe se si ato japin llogari.
Personalisht, kam qenë kritik ndaj Dhomave të Specializuara të Kosovës në Hagë. Besoj se pas gjithë këtyre viteve është e arsyeshme të kërkohet një shqyrtim serioz i funksionimit, shpenzimeve, transparencës dhe rezultateve të këtij institucioni.
Journal Magazine: Njoftimi i apelit duhet dhënë deri më 27 nëntor. Çfarë mund të bëjnë shqiptaro-amerikanët me vlerë në Uashington para asaj date, dhe çfarë nuk duhet t’i premtojnë Kosovës?
Nik Gjonaj: Së pari, duhet të kuptojmë se afati i 27 nëntorit lidhet me paraqitjen e njoftimit të apelit, jo me vendimin përfundimtar të tij. Procesi juridik duhet të ndjekë rrugën e vet.
Komuniteti shqiptaro-amerikan mund të komunikojë me përfaqësuesit në Kongres dhe me institucionet amerikane për të ngritur shqetësime lidhur me standardet e procesit gjyqësor, proporcionalitetin e dënimeve, transparencën dhe llogaridhënien.
Këto përpjekje duhet të jenë të bazuara në fakte dhe në respektimin e pavarësisë së gjyqësorit.
Por dua të theksoj edhe diçka më të gjerë: marrëdhënia e Kosovës me Amerikën nuk duhet të kufizohet vetëm te reagimi ndaj një vendimi gjyqësor.
Duhet të vazhdojmë të flasim për sigurinë e Kosovës, anëtarësimin e saj në NATO, forcimin e partneritetit strategjik me Shtetet e Bashkuara dhe rolin që diaspora mund të luajë në këto çështje.
Ajo që nuk duhet t'i premtojmë Kosovës është se ndonjë politikan amerikan mund të ndryshojë një aktgjykim apo të garantojë rezultatin e apelit. Kjo nuk do të ishte as realiste dhe as e përgjegjshme.
Ajo që mund të bëjmë është të vazhdojmë angazhimin qytetar dhe të sigurohemi që shqetësimet e komunitetit tonë të dëgjohen.
Unë gjithmonë kam besuar në fuqinë e lidhjeve ndërmjet njerëzve. Diaspora jonë ka profesionistë, sipërmarrës dhe udhëheqës komunitarë që mund të kontribuojnë shumë në këtë drejtim.
Forca e diasporës shqiptare nuk matet vetëm me njerëzit që njohim, por me atë që arrijmë të ndërtojmë së bashku për të ardhmen e kombit tonë.
Nik Gjonaj | Michigan, SHBA
Abonimi në buletinin informativ do të jetë së shpejti i disponueshëm.
Lexo edhe
- LajmeJournal Magazine intervistë me miliarderin dhe mikun e presidentit amerikan Donald Trump
- BiznesVisar Robelli – Nga fëmijëria në Zvicër te themelimi i suksesit sipërmarrës
- LajmeIntervistë më Florim Useinin, Kryetar Nderi i Rrjetit të Bizneseve në Zvicrën Qendrore
- LajmeJournal Magazine intervistë me shqiptaro-amerikanin David Perlleshi
